Chỉ Báo Kinh Tế

Là gì: Giá vàng giao dịch trên thị trường quốc tế, tính bằng USD cho mỗi ounce (khoảng 31,1 gram).

Để làm gì: Là thước đo tâm lý phòng thủ toàn cầu và kỳ vọng lạm phát. Nhà đầu tư mua vàng khi lo ngại rủi ro, mất giá tiền tệ hoặc bất ổn địa chính trị.

Khi tăng thì sao: Dòng tiền đang tìm nơi trú ẩn: lo ngại lạm phát, lãi suất thực giảm, USD yếu, hoặc căng thẳng chính trị tăng.

Khi giảm thì sao: Khẩu vị rủi ro cải thiện, lãi suất thực tăng hoặc USD mạnh lên khiến vàng kém hấp dẫn.

Với Việt Nam: Giá vàng thế giới là mỏ neo cho giá vàng SJC trong nước. Chênh lệch trong/ngoài nước phản ánh cung cầu và kỳ vọng tỷ giá của người Việt.

Lưu ý: Vàng không sinh lãi. Biến động ngắn hạn thường bị chi phối bởi kỳ vọng lãi suất Mỹ hơn là lạm phát thực tế.

Là gì: Giá dầu thô WTI (chuẩn của Mỹ), tính bằng USD cho mỗi thùng (khoảng 159 lít).

Để làm gì: Phản ánh cung cầu năng lượng toàn cầu và là đầu vào chi phí của gần như mọi ngành. Giá dầu tác động trực tiếp tới lạm phát.

Khi tăng thì sao: Cầu năng lượng mạnh (kinh tế tăng trưởng) hoặc nguồn cung bị siết (OPEC+ cắt giảm, xung đột). Gây áp lực lạm phát.

Khi giảm thì sao: Lo ngại suy thoái làm giảm cầu, hoặc nguồn cung dư thừa. Giảm áp lực lạm phát nhưng có thể báo hiệu kinh tế yếu.

Với Việt Nam: Việt Nam nhập ròng xăng dầu. Giá dầu lên kéo giá xăng trong nước, chi phí vận tải, điện và lạm phát; ảnh hưởng cán cân thương mại.

Lưu ý: Giá dầu rất nhạy với tin tức địa chính trị và quyết định của OPEC+. Một phiên biến động mạnh không đại diện cho xu hướng.

Là gì: Giá khí tự nhiên Henry Hub (chuẩn của Mỹ), tính bằng USD cho mỗi triệu BTU (MMBtu).

Để làm gì: Đo chi phí năng lượng cho sản xuất điện, sưởi ấm và công nghiệp hoá chất, phân bón. Biến động theo mùa rất mạnh.

Khi tăng thì sao: Thời tiết cực đoan, tồn kho thấp hoặc nhu cầu xuất khẩu LNG tăng. Đẩy chi phí điện và phân bón.

Khi giảm thì sao: Thời tiết ôn hoà, tồn kho cao hoặc cầu công nghiệp yếu.

Với Việt Nam: Ảnh hưởng gián tiếp qua giá phân bón (ure), giá LNG nhập khẩu cho điện khí và chi phí đầu vào ngành hoá chất.

Lưu ý: Giá khí Mỹ và giá khí châu Á/châu Âu có thể lệch nhau rất xa do hạ tầng vận chuyển.

Là gì: Giá đồng giao dịch trên sàn COMEX, tính bằng USD cho mỗi pound (khoảng 0,45 kg).

Để làm gì: Được gọi là "Tiến sĩ Đồng" vì đồng có mặt trong xây dựng, điện, xe điện, thiết bị — giá đồng thường đi trước chu kỳ kinh tế.

Khi tăng thì sao: Kỳ vọng tăng trưởng công nghiệp và đầu tư hạ tầng, đặc biệt từ Trung Quốc. Tín hiệu kinh tế tích cực.

Khi giảm thì sao: Lo ngại sản xuất và xây dựng chậm lại, nhất là ở Trung Quốc.

Với Việt Nam: Giá đồng cao làm tăng chi phí dây điện, thiết bị, xây dựng và các dự án hạ tầng, điện lực trong nước.

Lưu ý: Giá đồng chịu ảnh hưởng lớn từ riêng Trung Quốc (chiếm ~50% cầu thế giới), không phải kinh tế toàn cầu nói chung.

Là gì: Chỉ số của 500 công ty lớn nhất niêm yết tại Mỹ, tính bằng điểm.

Để làm gì: Là thước đo chính cho sức khoẻ thị trường cổ phiếu Mỹ và khẩu vị rủi ro toàn cầu.

Khi tăng thì sao: Nhà đầu tư lạc quan về lợi nhuận doanh nghiệp và tăng trưởng; khẩu vị rủi ro cao.

Khi giảm thì sao: Lo ngại về lợi nhuận, lãi suất cao, hoặc rủi ro vĩ mô. Tâm lý phòng thủ.

Với Việt Nam: Chứng khoán Mỹ tăng thường kéo tâm lý tích cực và dòng vốn ngoại vào các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam. Khi Mỹ giảm mạnh, khối ngoại thường bán ròng.

Lưu ý: Chỉ số bị chi phối bởi một nhóm nhỏ cổ phiếu công nghệ vốn hoá lớn — S&P 500 tăng không có nghĩa là toàn bộ nền kinh tế Mỹ khoẻ.

Là gì: Chỉ số đo mức biến động kỳ vọng của S&P 500 trong 30 ngày tới, suy ra từ giá quyền chọn. Còn gọi là "chỉ số sợ hãi".

Để làm gì: Đo mức độ lo lắng của thị trường. VIX thấp = bình yên; VIX cao = hoảng loạn.

Khi tăng thì sao: Thị trường đang lo sợ, thường đi kèm cổ phiếu giảm mạnh. Trên 30 là căng thẳng, trên 40 là hoảng loạn.

Khi giảm thì sao: Thị trường bình ổn, tự tin. Dưới 15 thường là giai đoạn "yên tĩnh" của thị trường tăng.

Với Việt Nam: VIX tăng vọt thường kéo theo khối ngoại rút vốn khỏi thị trường mới nổi và áp lực lên tỷ giá, chứng khoán Việt Nam.

Lưu ý: VIX là chỉ số nghịch đảo tâm lý, không dự báo hướng đi. VIX cực thấp kéo dài đôi khi là dấu hiệu thị trường chủ quan.

Là gì: Giá 1 Bitcoin tính bằng USD.

Để làm gì: Được nhiều người xem là tài sản rủi ro có tính đầu cơ cao và là chỉ báo thanh khoản toàn cầu (nhiều tiền rẻ → Bitcoin tăng).

Khi tăng thì sao: Thanh khoản dồi dào, khẩu vị rủi ro cao, dòng tiền đầu cơ mạnh.

Khi giảm thì sao: Thanh khoản bị siết, nhà đầu tư giảm rủi ro, hoặc có sự kiện tiêu cực riêng của ngành crypto.

Với Việt Nam: Việt Nam có tỷ lệ sở hữu tiền mã hoá thuộc nhóm cao nhất thế giới. Biến động Bitcoin ảnh hưởng tâm lý và tài sản của một bộ phận nhà đầu tư cá nhân.

Lưu ý: Biến động cực lớn, khung pháp lý tại Việt Nam chưa rõ ràng. Không nên coi đây là chỉ báo kinh tế chính thống.

Là gì: Mức tăng giá tiêu dùng tại Mỹ so với cùng kỳ năm trước (%). Bao gồm cả thực phẩm và năng lượng.

Để làm gì: Là thước đo lạm phát chính của Mỹ và là căn cứ quan trọng nhất để Fed quyết định lãi suất.

Khi tăng thì sao: Lạm phát nóng lên → Fed có xu hướng giữ lãi suất cao lâu hơn hoặc tăng thêm → USD mạnh, tài sản rủi ro chịu áp lực.

Khi giảm thì sao: Lạm phát hạ nhiệt → Fed có dư địa giảm lãi suất → thường tích cực cho cổ phiếu và thị trường mới nổi.

Với Việt Nam: Lạm phát Mỹ định hình chính sách lãi suất Fed, qua đó tác động tỷ giá USD/VND, dòng vốn ngoại và lãi suất trong nước.

Lưu ý: Số liệu theo tháng dao động do giá năng lượng. Thị trường quan tâm mức so với dự báo hơn là con số tuyệt đối.

Là gì: Lạm phát tiêu dùng Mỹ sau khi loại bỏ thực phẩm và năng lượng — phần giá biến động mạnh và mang tính mùa vụ.

Để làm gì: Cho thấy xu hướng lạm phát "nền" bền vững hơn. Fed theo dõi chỉ số lõi để đánh giá lạm phát có thực sự được kiểm soát.

Khi tăng thì sao: Lạm phát mang tính cơ cấu (tiền lương, dịch vụ, nhà ở) còn dai dẳng → Fed thận trọng khi hạ lãi suất.

Khi giảm thì sao: Áp lực giá lan toả đang giảm → củng cố khả năng Fed nới lỏng.

Với Việt Nam: Là chỉ báo được Fed coi trọng nhất khi cân nhắc lãi suất — gián tiếp ảnh hưởng tỷ giá và dòng vốn vào Việt Nam.

Lưu ý: Thành phần "nhà ở" trong CPI lõi có độ trễ nhiều tháng so với giá thuê thực tế.

Là gì: Tỷ lệ người trong độ tuổi lao động ở Mỹ đang tìm việc nhưng chưa có việc (%).

Để làm gì: Là một trong hai mục tiêu kép của Fed (cùng với lạm phát). Thị trường lao động mạnh hay yếu quyết định hướng chính sách tiền tệ.

Khi tăng thì sao: Kinh tế Mỹ chậm lại, doanh nghiệp cắt giảm nhân sự → Fed nghiêng về giảm lãi suất để hỗ trợ. Tăng nhanh là dấu hiệu suy thoái.

Khi giảm thì sao: Thị trường lao động thắt chặt → áp lực tăng lương và lạm phát → Fed khó giảm lãi suất.

Với Việt Nam: Sức mua và việc làm của Mỹ ảnh hưởng trực tiếp tới đơn hàng xuất khẩu dệt may, da giày, đồ gỗ, điện tử của Việt Nam.

Lưu ý: Là chỉ báo trễ — thất nghiệp thường chỉ tăng rõ khi suy thoái đã bắt đầu. Nên đọc cùng số việc làm mới và đơn xin trợ cấp.

Là gì: Tổng lượng tiền trong nền kinh tế Mỹ ở dạng dễ chi tiêu: tiền mặt, tiền gửi thanh toán, tiết kiệm ngắn hạn (tỷ USD).

Để làm gì: Đo mức độ "bơm" hay "hút" tiền của hệ thống. M2 tăng nhanh trong quá khứ thường đi trước lạm phát và giá tài sản tăng.

Khi tăng thì sao: Thanh khoản mở rộng — hỗ trợ giá cổ phiếu, bất động sản, hàng hoá; nếu quá nhanh có thể gây lạm phát.

Khi giảm thì sao: Thanh khoản co lại (Fed thắt chặt) — gây áp lực lên giá tài sản và tăng trưởng.

Với Việt Nam: Chu kỳ thanh khoản USD toàn cầu ảnh hưởng dòng vốn vào các thị trường mới nổi và mặt bằng lãi suất quốc tế.

Lưu ý: Quan hệ giữa M2 và lạm phát đã lỏng lẻo hơn nhiều so với lý thuyết cũ. Đọc theo xu hướng dài hạn, không theo từng tháng.

Là gì: Lãi suất qua đêm mà các ngân hàng Mỹ cho nhau vay, do Cục Dự trữ Liên bang (Fed) điều hành (%).

Để làm gì: Là "giá của tiền" gốc cho toàn cầu. Gần như mọi lãi suất khác — vay mua nhà, trái phiếu, tín dụng doanh nghiệp — đều tham chiếu từ đây.

Khi tăng thì sao: Fed đang chống lạm phát bằng cách làm tiền đắt lên → USD mạnh, dòng vốn rời thị trường mới nổi, tài sản rủi ro chịu áp lực.

Khi giảm thì sao: Fed nới lỏng để hỗ trợ tăng trưởng → thường tích cực cho cổ phiếu, vàng và thị trường mới nổi.

Với Việt Nam: Lãi suất Fed cao tạo áp lực lên tỷ giá USD/VND và buộc Ngân hàng Nhà nước cân nhắc giữ lãi suất trong nước để giữ chênh lệch.

Lưu ý: Điều thị trường quan tâm không phải mức hiện tại mà là lộ trình dự kiến (dot plot) và giọng điệu của Chủ tịch Fed.

Là gì: Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm (%). Phản ánh kỳ vọng lãi suất Fed trong 2 năm tới.

Để làm gì: Là "phiếu bầu" của thị trường về đường đi của lãi suất Fed trong ngắn hạn.

Khi tăng thì sao: Thị trường tin Fed sẽ giữ lãi suất cao hoặc tăng thêm.

Khi giảm thì sao: Thị trường kỳ vọng Fed sắp cắt giảm lãi suất — thường do lo ngại kinh tế yếu.

Với Việt Nam: Lợi suất ngắn hạn Mỹ tăng làm hẹp chênh lệch lãi suất với VND, gây áp lực tỷ giá và có thể kéo dòng vốn ra.

Lưu ý: Lợi suất 2 năm biến động rất nhanh quanh các phiên công bố lạm phát và họp Fed.

Là gì: Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm (%). Được coi là "lãi suất phi rủi ro" tham chiếu cho toàn thế giới.

Để làm gì: Là mỏ neo định giá cho mọi tài sản dài hạn: cổ phiếu, bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp. Phản ánh kỳ vọng tăng trưởng và lạm phát dài hạn.

Khi tăng thì sao: Kỳ vọng tăng trưởng/lạm phát cao hơn, hoặc lo ngại về nợ công Mỹ. Làm giảm định giá cổ phiếu và tăng chi phí vay toàn cầu.

Khi giảm thì sao: Dòng tiền tìm nơi an toàn, hoặc kỳ vọng kinh tế chậm lại và lạm phát hạ nhiệt.

Với Việt Nam: Lợi suất 10 năm Mỹ tăng đẩy chi phí vốn quốc tế, gây áp lực lên tỷ giá, định giá chứng khoán và chi phí phát hành trái phiếu của Việt Nam.

Lưu ý: Lợi suất tăng vì "kinh tế mạnh" khác hẳn tăng vì "lo ngại nợ" — cần đọc cùng bối cảnh.

Là gì: Phần lãi suất tăng thêm mà doanh nghiệp Mỹ xếp hạng thấp (high yield) phải trả so với trái phiếu Chính phủ (điểm %).

Để làm gì: Là "nhiệt kế" rủi ro tín dụng. Chênh lệch hẹp = thị trường tin doanh nghiệp trả được nợ; chênh lệch giãn rộng = lo ngại vỡ nợ.

Khi tăng thì sao: Nhà đầu tư đòi bù đắp rủi ro cao hơn → điều kiện tài chính siết lại, thường đi trước căng thẳng thị trường và suy thoái.

Khi giảm thì sao: Khẩu vị rủi ro tốt, tín dụng dễ dàng, doanh nghiệp huy động vốn thuận lợi.

Với Việt Nam: Chênh lệch tín dụng toàn cầu giãn rộng làm dòng vốn rút khỏi tài sản rủi ro ở thị trường mới nổi và tăng chi phí vay ngoại tệ.

Lưu ý: Đây là một trong những chỉ báo cảnh báo sớm đáng tin nhất — cần chú ý khi tăng nhanh.

Là gì: Chỉ số đo sức mạnh của USD so với rổ 6 đồng tiền lớn (chủ yếu EUR, JPY, GBP), tính bằng điểm.

Để làm gì: Cho biết USD đang mạnh hay yếu trên bình diện toàn cầu.

Khi tăng thì sao: USD mạnh lên — thường do lãi suất Mỹ cao hoặc dòng tiền tìm nơi trú ẩn. Gây áp lực lên vàng, hàng hoá và tiền tệ mới nổi.

Khi giảm thì sao: USD yếu đi — thường tích cực cho vàng, hàng hoá và thị trường mới nổi.

Với Việt Nam: DXY tăng gần như luôn đi kèm áp lực tăng tỷ giá USD/VND và chi phí nhập khẩu, nợ ngoại tệ.

Lưu ý: DXY nặng về EUR (~58%). Đây là chỉ số, KHÔNG quy đổi ra VND. DXY có thể giảm chỉ vì EUR mạnh chứ không phải USD yếu thật sự.

Là gì: Số VND cần để mua 1 USD trên thị trường quốc tế.

Để làm gì: Là tỷ giá quan trọng nhất với kinh tế Việt Nam — ảnh hưởng xuất nhập khẩu, lạm phát, nợ nước ngoài.

Khi tăng thì sao: VND mất giá so với USD — hàng xuất khẩu lợi hơn nhưng chi phí nhập khẩu, xăng dầu, nợ ngoại tệ tăng; gây áp lực lạm phát.

Khi giảm thì sao: VND lên giá — nhập khẩu rẻ hơn, kiểm soát lạm phát tốt hơn, nhưng xuất khẩu kém cạnh tranh hơn.

Với Việt Nam: Ngân hàng Nhà nước quản lý tỷ giá trong biên độ; biến động mạnh thường kéo theo can thiệp bán ngoại tệ hoặc điều chỉnh lãi suất.

Lưu ý: Tỷ giá tự do và tỷ giá ngân hàng có thể lệch nhau. Số ở đây là tham chiếu quốc tế, không phải tỷ giá niêm yết tại quầy.

Là gì: Số VND cần để mua 1 EUR.

Để làm gì: Quan trọng với thương mại Việt Nam – EU (EVFTA) và với người có chi tiêu, học phí, du lịch bằng đồng euro.

Khi tăng thì sao: EUR mạnh lên so với VND — hàng xuất sang châu Âu thu về nhiều VND hơn; hàng nhập từ EU đắt hơn.

Khi giảm thì sao: EUR yếu đi — nhập khẩu máy móc, dược phẩm, hàng xa xỉ từ EU rẻ hơn.

Với Việt Nam: EU là một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Cặp EUR/VND thường đi theo cặp EUR/USD trên thế giới.

Lưu ý: Biến động EUR/VND chủ yếu đến từ biến động EUR/USD, không phải từ nội tại VND.

Là gì: Số VND cần để mua yên Nhật (hiển thị theo 100 JPY cho dễ đọc).

Để làm gì: Liên quan tới vốn ODA, FDI, nợ vay bằng JPY và chi phí của lao động, du học sinh Việt Nam tại Nhật.

Khi tăng thì sao: JPY mạnh lên so với VND — nghĩa vụ trả nợ vay JPY và chi phí nhập khẩu từ Nhật tăng; kiều hối từ Nhật đổi ra nhiều VND hơn.

Khi giảm thì sao: JPY yếu — giảm gánh nặng nợ JPY, nhập thiết bị/ô tô Nhật rẻ hơn, nhưng thu nhập lao động tại Nhật quy ra VND giảm.

Với Việt Nam: Nhật Bản là chủ nợ ODA và nhà đầu tư FDI lớn của Việt Nam — biến động JPY ảnh hưởng trực tiếp nghĩa vụ nợ công.

Lưu ý: JPY rất nhạy với chênh lệch lãi suất Nhật – Mỹ và các đợt can thiệp của Ngân hàng Trung ương Nhật.

Là gì: Số VND cần để mua 1 nhân dân tệ (CNY).

Để làm gì: Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam — tỷ giá này ảnh hưởng lớn tới giá hàng nhập khẩu và sức cạnh tranh xuất khẩu.

Khi tăng thì sao: CNY mạnh lên so với VND — hàng Trung Quốc đắt hơn, hàng Việt cạnh tranh hơn ở nước thứ ba.

Khi giảm thì sao: CNY yếu (Trung Quốc phá giá) — hàng Trung Quốc tràn vào rẻ hơn, gây áp lực lên sản xuất trong nước và thường kéo VND điều chỉnh theo.

Với Việt Nam: Ngân hàng Nhà nước thường theo dõi CNY khi điều hành tỷ giá vì mức độ phụ thuộc thương mại rất lớn.

Lưu ý: Tỷ giá CNY được Trung Quốc quản lý chặt quanh mức tham chiếu hằng ngày, không thả nổi hoàn toàn.

Là gì: Số VND cần để mua 1 rúp Nga (RUB).

Để làm gì: Liên quan tới thương mại năng lượng, vũ khí, phân bón và du lịch Nga – Việt.

Khi tăng thì sao: RUB mạnh lên so với VND.

Khi giảm thì sao: RUB yếu đi — thường do giá dầu giảm hoặc rủi ro địa chính trị, cấm vận.

Với Việt Nam: Quy mô thương mại Việt – Nga nhỏ hơn nhiều so với Mỹ, EU, Trung Quốc, nhưng có ý nghĩa ở phân bón và năng lượng.

Lưu ý: RUB chịu ảnh hưởng nặng của cấm vận và kiểm soát vốn — thanh khoản thấp, biến động có thể rất lớn và khó đại diện.

Là gì: Chỉ số giá của toàn bộ cổ phiếu niêm yết trên sàn TP.HCM (HOSE), tính bằng điểm.

Để làm gì: Là thước đo chính cho thị trường chứng khoán Việt Nam và tâm lý nhà đầu tư trong nước.

Khi tăng thì sao: Nhà đầu tư lạc quan về lợi nhuận doanh nghiệp, lãi suất thấp hoặc dòng tiền vào mạnh.

Khi giảm thì sao: Lo ngại vĩ mô, lãi suất tăng, khối ngoại bán ròng hoặc dòng tiền rút khỏi kênh chứng khoán.

Với Việt Nam: Phản ánh trực tiếp sức khoẻ thị trường vốn trong nước và khả năng huy động vốn của doanh nghiệp niêm yết.

Lưu ý: VN-Index bị chi phối mạnh bởi nhóm ngân hàng và vài cổ phiếu vốn hoá lớn — chỉ số tăng không đồng nghĩa đa số cổ phiếu tăng.

Là gì: Giá vàng miếng SJC bán ra trong nước, tính bằng triệu đồng mỗi lượng (1 lượng ≈ 37,5 gram).

Để làm gì: Là kênh tích trữ truyền thống của người Việt và thước đo niềm tin vào VND.

Khi tăng thì sao: Giá vàng thế giới tăng, tỷ giá tăng, hoặc cầu trú ẩn trong nước mạnh lên.

Khi giảm thì sao: Giá thế giới giảm hoặc Ngân hàng Nhà nước tăng cung/can thiệp để thu hẹp chênh lệch.

Với Việt Nam: Chênh lệch giá vàng SJC so với thế giới là chỉ báo được theo dõi sát về kỳ vọng tỷ giá và tâm lý phòng thủ của dân cư.

Lưu ý: Giá vàng SJC có thể "cứng" hơn giá thế giới do nguồn cung độc quyền và biện pháp quản lý — độ trễ và chênh lệch lớn là bình thường.

Là gì: Chỉ số của toàn bộ cổ phiếu niêm yết trên sàn Thượng Hải, tính bằng điểm.

Để làm gì: Là thước đo tâm lý nhà đầu tư và sức khoẻ kinh tế Trung Quốc.

Khi tăng thì sao: Niềm tin vào tăng trưởng và chính sách hỗ trợ của Trung Quốc cải thiện.

Khi giảm thì sao: Lo ngại về bất động sản, tiêu dùng yếu, giảm phát hoặc căng thẳng thương mại.

Với Việt Nam: Kinh tế Trung Quốc mạnh kéo cầu nguyên liệu và hàng hoá trung gian từ Việt Nam; Trung Quốc yếu thường đi kèm hàng giá rẻ tràn sang và áp lực tỷ giá CNY.

Lưu ý: Thị trường chứng khoán Trung Quốc bị chi phối nhiều bởi nhà đầu tư cá nhân và tín hiệu chính sách, đôi khi lệch khỏi thực trạng kinh tế.

Là gì: Chỉ số nhà quản trị mua hàng ngành sản xuất Trung Quốc. Trên 50 = mở rộng, dưới 50 = thu hẹp.

Để làm gì: Là chỉ báo nhanh và đi trước về hoạt động sản xuất — "công xưởng của thế giới" đang tăng tốc hay giảm tốc.

Khi tăng thì sao: Sản xuất phục hồi — tích cực cho cầu nguyên liệu, hàng hoá và chuỗi cung ứng khu vực.

Khi giảm thì sao: Sản xuất co lại — cảnh báo cầu yếu, giảm phát và rủi ro hàng tồn kho xả ra thị trường.

Với Việt Nam: Nhiều ngành của Việt Nam nằm trong chuỗi cung ứng của Trung Quốc — PMI Trung Quốc yếu thường báo hiệu đơn hàng và nguyên liệu trung gian giảm.

Lưu ý: Có hai phiên bản: PMI chính thức (NBS, thiên về doanh nghiệp lớn/nhà nước) và PMI Caixin (thiên về doanh nghiệp nhỏ, tư nhân) — hai số có thể trái chiều.

Là gì: Lợi suất trái phiếu Chính phủ Trung Quốc kỳ hạn 10 năm (%).

Để làm gì: Phản ánh kỳ vọng tăng trưởng, lạm phát và chính sách tiền tệ của Trung Quốc. Lợi suất giảm sâu, kéo dài là dấu hiệu lo ngại giảm phát.

Khi tăng thì sao: Kỳ vọng tăng trưởng/lạm phát cải thiện, hoặc chính sách bớt nới lỏng.

Khi giảm thì sao: Lo ngại giảm phát và tăng trưởng yếu; dòng tiền tìm nơi an toàn trong nước.

Với Việt Nam: Chênh lệch lợi suất và xu hướng chính sách của Trung Quốc ảnh hưởng tới CNY và qua đó tới điều hành tỷ giá của Việt Nam.

Lưu ý: Thị trường trái phiếu Trung Quốc bị kiểm soát vốn và can thiệp — tín hiệu không "sạch" như trái phiếu Mỹ.

Là gì: Giá dầu WTI quy đổi sang VND theo tỷ giá USD/VND hiện hành (mỗi thùng và mỗi lít).

Để làm gì: Cho thấy chi phí dầu thực tế bằng đồng tiền Việt — hữu ích để so với giá xăng bán lẻ trong nước.

Khi tăng thì sao: Giá dầu thế giới tăng và/hoặc VND mất giá — áp lực kép lên giá xăng dầu trong nước.

Khi giảm thì sao: Giá dầu thế giới giảm và/hoặc VND lên giá — dư địa giảm giá xăng.

Với Việt Nam: Giá xăng bán lẻ được điều hành theo chu kỳ dựa trên giá thành phẩm nhập khẩu — chỉ số này là tham chiếu gần đúng cho xu hướng.

Lưu ý: Đây là số phái sinh (giá dầu × tỷ giá). Giá xăng bán lẻ còn gồm thuế, phí, quỹ bình ổn và chi phí lọc – không bằng con số này.

Là gì: Số thùng dầu WTI mua được bằng giá trị của 1 ounce vàng.

Để làm gì: Là chỉ báo cổ điển về chu kỳ kinh tế và tâm lý rủi ro. Tỷ lệ cao = phòng thủ (vàng đắt so với dầu); tỷ lệ thấp = kỳ vọng tăng trưởng/lạm phát.

Khi tăng thì sao: Vàng mạnh hơn dầu — thường xảy ra khi lo ngại suy thoái hoặc căng thẳng tài chính (cầu trú ẩn tăng, cầu năng lượng giảm).

Khi giảm thì sao: Dầu mạnh hơn vàng — kỳ vọng tăng trưởng nóng, lạm phát do chi phí đẩy, hoặc cú sốc nguồn cung dầu.

Với Việt Nam: Giúp đọc bối cảnh: giai đoạn tỷ lệ tăng vọt thường đi kèm khối ngoại thận trọng và áp lực tỷ giá.

Lưu ý: Chỉ là tỷ lệ tương đối giữa hai loại hàng hoá — không phải dự báo giá của riêng vàng hay dầu.

Là gì: Chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu 10 năm và lãi suất điều hành của Fed (điểm %).

Để làm gì: Cho thấy thị trường trái phiếu đang "đồng ý" hay "phản đối" mức lãi suất hiện tại của Fed và kỳ vọng tăng trưởng dài hạn.

Khi tăng thì sao: Lợi suất dài hạn vượt xa lãi suất ngắn hạn — kỳ vọng tăng trưởng/lạm phát, đường cong dốc lên (thường lành mạnh).

Khi giảm thì sao: Chênh lệch âm (đảo ngược) — thị trường cho rằng Fed đang giữ lãi suất quá cao và sẽ phải cắt giảm; tín hiệu cảnh báo suy thoái.

Với Việt Nam: Đường cong lợi suất Mỹ đảo ngược trong quá khứ thường đi trước các giai đoạn khối ngoại rút vốn khỏi thị trường mới nổi.

Lưu ý: Độ trễ giữa lúc đảo ngược và lúc suy thoái thật có thể lên tới 12–24 tháng.

Là gì: Chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm và 2 năm (điểm %). Còn gọi là "độ dốc đường cong lợi suất".

Để làm gì: Là một trong những chỉ báo suy thoái được theo dõi nhiều nhất. Âm (đảo ngược) trong nhiều tháng thường đi trước suy thoái Mỹ.

Khi tăng thì sao: Đường cong dốc lên trở lại — kỳ vọng tăng trưởng phục hồi, hoặc Fed sắp/đang cắt lãi suất ngắn hạn.

Khi giảm thì sao: Đường cong phẳng hoặc đảo ngược — thị trường lo Fed thắt chặt quá mức so với triển vọng tăng trưởng.

Với Việt Nam: Là tín hiệu vĩ mô toàn cầu — giai đoạn đảo ngược kéo dài thường đi kèm tâm lý thận trọng với tài sản rủi ro, gồm chứng khoán Việt Nam.

Lưu ý: Việc "bình thường hoá" trở lại (từ âm sang dương) đôi khi mới là lúc suy thoái bắt đầu, không phải lúc hết rủi ro.

Là gì: Mức chênh lệch hiệu suất giữa Bitcoin và S&P 500 trong cùng khoảng thời gian (điểm %).

Để làm gì: Đo khẩu vị đầu cơ tương đối: khi Bitcoin vượt xa S&P 500, dòng tiền đang chấp nhận rủi ro cao; khi thua kém, nhà đầu tư đang phòng thủ.

Khi tăng thì sao: Bitcoin đang mạnh hơn cổ phiếu Mỹ — khẩu vị rủi ro và thanh khoản đầu cơ cao.

Khi giảm thì sao: Bitcoin yếu hơn cổ phiếu — dòng tiền rút khỏi tài sản rủi ro nhất trước tiên.

Với Việt Nam: Phản ánh tâm lý của lớp nhà đầu tư cá nhân ưa mạo hiểm — nhóm hiện diện đáng kể tại Việt Nam.

Lưu ý: Là hiệu suất tương đối theo khoảng đã chọn (7/30/90 ngày) — đổi khoảng thời gian sẽ ra kết quả khác.

Là gì: Mức chênh lệch hiệu suất giữa VN-Index và S&P 500 trong cùng khoảng thời gian (điểm %).

Để làm gì: Cho biết chứng khoán Việt Nam đang "khoẻ hơn" hay "yếu hơn" thị trường Mỹ — tách phần biến động riêng của Việt Nam khỏi xu hướng chung toàn cầu.

Khi tăng thì sao: VN-Index vượt trội so với Mỹ — câu chuyện nội tại tích cực (dòng tiền trong nước, lãi suất thấp, kỳ vọng nâng hạng).

Khi giảm thì sao: VN-Index thua kém Mỹ — yếu tố nội tại đang kém thuận lợi dù thế giới ổn.

Với Việt Nam: Hữu ích để đánh giá: thị trường giảm là do "cả thế giới giảm" hay do "riêng Việt Nam có vấn đề".

Lưu ý: Chênh lệch hiệu suất ngắn hạn dễ bị nhiễu bởi kỳ nghỉ lễ, cơ cấu quỹ ETF và phiên đáo hạn phái sinh.

Là gì: Mối quan hệ giữa biến động của chỉ số USD (DXY) và giá vàng trong cùng khoảng thời gian — thể hiện bằng %Δ của mỗi bên và chiều tương quan.

Để làm gì: Bình thường DXY và vàng đi ngược chiều. Khi cả hai cùng tăng hoặc cùng giảm (phân kỳ khỏi quy luật), đó là tín hiệu đáng chú ý về dòng tiền trú ẩn hoặc căng thẳng hệ thống.

Khi tăng thì sao: Ở đây không có "một con số lên/xuống" — hãy đọc: USD và vàng đang cùng chiều hay ngược chiều, bên nào biến động mạnh hơn.

Khi giảm thì sao: Tương tự — quan hệ này mô tả tương quan, không phải một mức giá.

Với Việt Nam: DXY và vàng cùng tăng thường là lúc áp lực lớn nhất lên tỷ giá và giá vàng trong nước diễn ra đồng thời.

Lưu ý: Đây là "đối tượng quan hệ", KHÔNG phải tỷ số DXY/Vàng. Không nên tạo ra một con số ghép từ hai chỉ số khác đơn vị.

Là gì: Mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước (quy về mỗi lượng) và giá vàng thế giới quy đổi theo tỷ giá (VND/lượng).

Để làm gì: Đo "phần bù" mà người Việt phải trả thêm so với giá quốc tế. Là chỉ báo kỳ vọng tỷ giá và mức độ khan hiếm nguồn cung.

Khi tăng thì sao: Chênh lệch giãn rộng — kỳ vọng VND mất giá tăng, cầu trú ẩn mạnh, hoặc nguồn cung vàng miếng bị siết.

Khi giảm thì sao: Chênh lệch thu hẹp — nguồn cung được cải thiện, tâm lý ổn định hơn, hoặc có can thiệp chính sách.

Với Việt Nam: Đây là một trong những chỉ báo "made in Vietnam" quan trọng nhất — phản ánh niềm tin nội địa vào đồng tiền.

Lưu ý: Đây là số phái sinh tính khi đọc từ giá SJC, giá thế giới và tỷ giá — độ chính xác phụ thuộc độ tươi của cả ba nguồn.